(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 065

॥ శ్రీః ॥
4.65. అధ్యాయః 065
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
అర్జునేనోత్తరంప్రతి భీష్మాదిసకాశే రథప్రాపణప్రేరణాపూర్వకం తదాప్యాయనాయ స్వపరాక్రమప్రకథనం ॥1 ॥
తదా దుఃశాసనాదిపరాభవనపూర్వకం భీష్మాదిభిః సహాయోధనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-65-0x(3251)(31120)
కర్ణం పరాజితం దృష్ట్వా పార్థో వైరాటిమబ్రవీత్।
ఏతం మాం ప్రాపయేదానీం రథవృందం ప్రహారిణాం ॥ 4-65-1(31121)
యత్ర శాంతనవో భీష్మః సర్వేషాం నః పితామహః ।
సుయుద్ధం కాంక్షమాణో వై రథే తిష్ఠతి దంశితః ॥ 4-65-2(31122)
తాలో వై కాంచనో యత్ర వజ్రవైడూర్యభూషితః ।
అతీవ సమరే భాతి మాతరిశ్వప్రకంపితః ॥ 4-65-3(31123)
దారుణం ప్రహరిష్యామి రథబృందాని ధన్వినాం।
ఆదాస్యాంయహమేతేషాం ధనుర్జ్యావేష్టనాని చ ॥ 4-65-4(31124)
అస్యంతం దివ్యమస్త్రాణి చిత్రముత్తర పశ్యసి ॥ 4-65-5(31125)
శతహ్రదాం జృంభమాణాం మేఘస్థాం ప్రావృషీవ చ।
సువర్ణపృష్ఠం గాండీవం పశ్యంతు కురవో మమ ॥ 4-65-6(31126)
దక్షిణేనాథ వామేన కతమేన స్విదస్యతి।
ఇతి మాం శత్రవః సర్వే న విజ్ఞాస్యంతి సారథే ॥ 4-65-7(31127)
అస్త్రోదకాం హయావర్తాం నాగనక్రాం రథహ్రదాం।
నదీం ప్రస్కందయిష్యామి పరలోకాపహారిణీం ॥ 4-65-8(31128)
పాణిపాదశిరఃపృష్ఠబాహుశంఖచరాచరం।
వనం కురూణాం ఛేత్స్యామి భల్లైః సన్నతపర్వభిః ॥ 4-65-9(31129)
తూణీశయాః సుపుంఖాగ్రా విశిఖా దుందుభిస్వనాః।
మయా ప్రముక్తాః సంగ్రామే కురూంధక్ష్యంతి సాయకాః ॥ 4-65-10(31130)
ధ్వజవృక్షం శరతృణం నాగాశ్వశ్వాపదాకులం ।
రథసింహగణైర్యుక్తం ధనుర్వల్లిసమాకులం।
వనమాదీపయిష్యామి కురూణామస్త్రతేజసా ॥ 4-65-11(31131)
జయతో భారతీం సేనామేకస్య మమ సంయుగే।
శతం మార్గా భవిష్యంతి పావకస్యేవ కాననే ॥ 4-65-12(31132)
మయా చక్రమివావిద్ధం సైన్యం ద్రక్ష్యసి కేవలం ।
తానహం రథనీడేభ్యః పరలోకాయ శాత్రవాన్।
ఏకః ప్రద్రావయిష్యామి చక్రపాణిరివాసురాన్ ॥ 4-65-13(31133)
అసంభ్రాంతో రథే తిష్ఠన్సమేషు విషమేషు చ।
మార్గమావృత్య తిష్ఠంతమపి భేత్స్యామి పర్వతం ॥ 4-65-14(31134)
అహమింద్రస్య సంగ్రామే ద్విషతో బలదర్పితాన్।
మాతలిం సారథిం కృత్వా నివాతకవచాన్రణే ।
హతవాన్సర్వతః సర్వాంధావతో యుధ్యతస్తదా ॥ 4-65-15(31135)
నివాతకవచాన్హత్వా గాండీవాస్త్రైః సహస్రశః ।
పరం పారే సముద్రస్య హిరణ్యపురమారుజం ॥ 4-65-16(31136)
హత్వా షష్టిసహస్రాణి రథానాముగ్రధన్వినాం।
పౌలోమాన్కాలకేయాంశ్చ సమరే భృశదారుణాన్ ।
అసురానహనం ఘోరాన్రౌద్రేణాస్త్రేణ సారథే ॥ 4-65-17(31137)
అహమింద్రాద్దృఢాం ముష్టిం బ్రహ్మణః క్షిప్రహస్తతాం ।
ప్రగాఢనిపుణం చిత్రమతివృద్ధం ప్రజాపతేః ॥ 4-65-18(31138)
రౌద్రం రుద్రాదహం వేద్మి వారుణం వరుణాదపి ।
సౌర్యం సూర్యాదహం వేద్మి యాంయం దండధరాదపి ॥ 4-65-19(31139)
అస్త్రమాగ్నేయమగ్నేశ్చ వాయవ్యం మాతరిశ్వనః।
అన్యైర్దేవైరహం ప్రాప్తః కో మాం విషహతే పుమాన్ ॥ 4-65-20(31140)
అద్య గాండీవనిర్ముక్తైఃశరౌఘై రోమహర్షణైః ।
కురూణాం పాతయిష్యామి రథవృందాని ధన్వినాం ॥ 4-65-21(31141)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-65-22x(3252)
ఏవమాశ్వాసితస్తేన వైరాటిః సవ్యసాచినా।
వ్యగాహత రథానీకం భీమం భీష్మస్య వాజిభిః ॥ 4-65-22(31142)
రథిసింహమనాధృష్యం జిగీషంతం పరాన్రణే।
అభ్యధావత్తదైవోగ్రో జ్యాం వికర్షంధనంజయః ॥ 4-65-23(31143)
దుఃశాసనోఽభ్యయాత్తూర్ణమర్జునం భరతర్షభః ॥ 4-65-24(31144)
అన్యేఽపి చిత్రాభరణా యువానో మృష్టకుండలాః ।
అభ్యయుర్భీమధన్వానో మౌవీ పర్యస్య బాహుభిః ॥ 4-65-25(31145)
దుఃశాసనో వికర్ణశ్చ వృషసేనో వివిశతిః।
అభీతా భీమధన్వానం పాండవం పర్యవారయన్ ॥ 4-65-26(31146)
తస్య దుఃశాసనః షష్టిం వామపార్శ్వే సమార్పయత్।
అస్యతః ప్రతిసంధాయ కుంతీపుత్రస్య ధీమతః ॥ 4-65-27(31147)
పునశ్చైవ స భల్లేన విద్ధ్వా వైరాటిముత్తరం ।
ద్వితీయేనార్జునం వీరం ప్రత్యవిధ్యత్స్తనాంతరే ॥ 4-65-28(31148)
తస్య జిష్ణురుదావృత్య క్షురధారేణ కార్ముకం।
ప్రాకృంతద్గృధ్రపత్రేణ జాతరూపపరిష్కృతం॥ 4-65-29(31149)
అథైనం పంచభిర్బాణైః ప్రత్యవిధ్యత్స్తనాంతరే।
సోపయాతో రథోపస్థాత్పార్థబాణాభిపీడితః ॥ 4-65-30(31150)
సర్వా దిశశ్చాభ్యపతద్బీభత్సురపారాజితః।
తం వికర్ణః శరైస్తీక్ష్ణైర్గృధ్రపక్షైః శిలాశితైః।
వివ్యాధ పరవీరధ్నమర్జునం ధృతరాష్ట్రజః ॥ 4-65-31(31151)
తతస్తమపి కౌంతేయః శరేణ నతపర్వణా ।
లలాటేఽభ్యహనద్గాఢం స విద్ధః ప్రాద్రవద్భయాత్ ॥ 4-65-32(31152)
తతః పార్థముపాద్రుత్య దుస్సహః సవివింశతిః।
అవాకిరచ్ఛరైస్తీక్ష్ణైః పరీప్సన్భ్రాతరం రణే ॥ 4-65-33(31153)
తావుభౌ గృధ్రపత్రాభ్యాం నిశితాభ్యాం ధనంజయః।
వివ్యాధ యుగపద్వ్యగ్రస్తయోర్వాహానసూదయత్ ॥ 4-65-34(31154)
తౌ హతాశ్వౌ తు విద్ధాంగౌ ధృతరాష్ట్రాత్మజావుభౌ ।
అభిపత్య రథైరన్యైరపనీతౌ పదానుగైః ॥ 4-65-35(31155)
వ్యద్రావయదశేషాంశ్చ ధృతరాష్ట్రసుతాంస్తదా ।
విద్రావ్య చ రణే పార్థో రణభూమిం వ్యరాజయత్ ॥ 4-65-36(31156)
కిరీటమాలీ కౌంతేయో లబ్ధలక్షః ప్రతాపవాన్ ।
పాతయన్నుత్తమాంగాని బాహూశ్చ పరిఘోపమాన్ ॥ 4-65-37(31157)
అశేరత మహావీరాః శతశో రుక్మమాలినః ॥ 4-65-38(31158)
కమలదినకరేందుసన్నిభైః సితదశనైః సుముఖాక్షినాసికైః।
రుచిరమకరకుండలైర్మహీ పురుషశిరోభిరథాస్తృతా బభౌ ॥ 4-65-39(31159)
సునసం చారుదీప్తాశ్చం క్లృప్తశ్మశ్రు స్వలంకృతం ।
అదృశ్యత శిరశ్ఛిన్నమనేకం హేమకుండలం ॥ 4-65-40(31160)
ఏవం తత్ప్రహతం సైన్యం సమంతాత్ప్రద్రుతం భయాత్॥ 4-65-41(31161)
అథ దుర్యోధనః కర్ణః సౌబలః శకునిస్తదా।
ద్రోణశ్చ ద్రోణపుత్రశ్చ కృపశ్చాతిరథో రణే ॥ 4-65-42(31162)
సహితా విజయం తత్ర యోధయంతో మహారథాః।
విష్ఫారయంతశ్చాపాని బలవంతి మహాబలాః ॥ 4-65-43(31163)
తతః కీర్ణపతాకేన రథేనాదిత్యవర్చసా।
పునరావృత్య మార్గస్థం దదృశుర్వానరధ్వజం ॥ 4-65-44(31164)
తే మహాస్త్రైర్మహేష్వాసాః పరివార్య ధనంజయం।
అభ్యవర్షన్సుసంక్రుద్ధా మహామేఘా ఇవాచలం ॥ 4-65-45(31165)
శరౌఘాన్సంయగస్యంతో జీమూతా ఇవ శారదాః ।
యుద్ధే తస్థుర్మహావీర్యాః ప్రతపంతః కిరీటినం ॥ 4-65-46(31166)
ఇషుభిర్బహుభిస్తూర్ణం నిశితైర్లోమవాపిభిః ।
అదూరాత్ప్రత్యవస్థాయ పాండవం సమయోధయన్ ॥ 4-65-47(31167)
తతః ప్రహస్య బీభత్సుస్తమైంద్రం పంచవార్షికం ।
అస్త్రమాదిత్యసంకాశం గాండీవే సమయోజయత్ ॥ 4-65-48(31168)
నాక్షణాం న చ చక్రాణాం న రథానాం న వాజినాం ।
అంగులాద్దవ్యంగులాద్వాపి వివృతం ప్రత్యదృశ్యత ॥ 4-65-49(31169)
యథా రశ్మిభిరాదిత్యో వృణుతే సర్వతో దిశం।
ఏవం కిరీటినా ముక్తం సర్వం ప్రాచ్ఛాదయంజగత్ ॥ 4-65-50(31170)
యథా బలాహకే విద్యుత్పావకో వా శిలోచ్చయే।
తథా గాండీవమభవచ్చక్రాభుధమివాతతం ॥ 4-65-51(31171)
యథా వర్షతి పర్జన్యో విద్యుత్పతతి పర్వతే।
విస్ఫూర్జితా దిశః సర్వా జ్వలద్గాండీవమావృణోత్॥ 4-65-52(31172)
త్రస్తాశ్చ రథినఃక సర్వే చైంద్రమస్త్రం వికుర్వతి।
సర్వే శాంతిపరా యోధాః స్వచిత్తం నాభిజఝిరే ।
సహితా ద్రోణభీష్మాభ్యాం ప్రమోహగతచేతనాః॥ 4-65-53(31173)
తాని సర్వాణి సైన్యాని భగ్నాని భరతర్షభ ।
ప్రాద్రవంత దిశః సర్వా భయాద్వై సవ్యసాచినః ॥ ॥ 4-65-54(31174)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి గోగ్రహణపర్వణి పంచషష్టితమోఽధ్యాయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.